De collectie van Research Services groeit nog altijd. De aanvankelijk bescheiden negentiende-eeuwse handbibliotheek is uitgegroeid naar ca. 450.000 boeken. Iedere maand maakt Research Services de nieuwe aanwinsten van de bibliotheekcollectie bekend. Conservator Bibliotheekcollecties Geert-Jan Koot presenteert een in het oog springende verwerving.

Door Geert-Jan Koot

Deze reeks gravures met begeleidende teksten vormen het album getiteld Galerie du Louvre, ontworpen door Maria Hadfield Cosway (1760-1838). De initiator van het ambitieuze project was de schrijver Julius Griffiths in Parijs. De opzet was om alle oude meesters in het Musée Central in het Louvre in Parijs, zoals gearrangeerd door Dominique Vivant-Denon (1747-1825) als prenten te publiceren, vergezeld van korte beschrijvingen per schilderij. Volgens de prospectus zouden op elke plaat de schilderijen worden afgebeeld uit de 57 zalen van het museum. Het werk zou worden voortgezet totdat de gehele verzameling is voltooid. Verder meldt de prospectus dat elk schilderij zal worden toegelicht “With new and interesting anecdotes relative to the artists, by J. Griffiths, Esq. … The prints would be tinted up as nearly as possible to the effect of the original – and as the plates are formed to correspond with the Louvre compartments (when the work is finished) the whole may be disposed in domestic galleries or drawing rooms, so as to resemble the museum in the Louvre”. De belangstellenden konden kiezen tussen een ongekleurde en – tegen een flinke meerprijs – een gekleurde set platen. Hoewel de samenwerking tussen Cosway en Griffiths niet erg vlot verliep, leidden uiteindelijk de vijandelijkheden tussen Engeland en Frankrijk tot het beëindigen van het project in 1803. Hierdoor werden vermoedelijk niet meer dan elf platen gepubliceerd, uitgaande van het meest volledige exemplaar in de Bibliothèque Nationale de France in Parijs.

Dominique Vivant-Denon (1747-1825) wilde van het Musée Central in het Palais du Louvre het mooiste museum van het universum maken. Hij was de eerste directeur die door Napoleon in november 1802 werd benoemd. Zijn opdracht was om met het tot Musée Napoléon herdoopt museum, de heerser bij te zetten in de annalen van de onsterfelijken. Denon deed dat met verve, opportunisme en vooral veel pluimstrijkerij, en met een onmiskenbaar oog voor kwaliteit. De voorkeur ging destijds uit naar de modieuze Griekse en Romeinse sculptuur, waarvoor uit de verzamelingen van heel Europa werd geroofd. Maar Denon zag ook de schoonheid van wat toen Italiaanse ‘primitieven’ werden genoemd zoals Giotto, Fra Angelico en andere schilders van het duecento en trecento. Dat was nieuw in die tijd.

Op plaat 1 is te zien dat Denon zijn voorkeur voor een visueel aantrekkelijk arrangement liet prevaleren boven een kunsthistorische of chronologische ordening. Om een ingenieus en harmonieus patroon te bereiken combineerde hij schilderijen van Italiaanse scholen uit verschillende eeuwen. Misschien ook om te laten zien dat latere meesters de lessen van hun voorgangers assimileerden. Het centrale altaarstuk van Guido Reni wordt geflankeerd door schilderijen met engelen van Fetti en Guercino.

In 1999 werd door het Louvre een grote tentoonstelling aan Vivant-Denon gewijd met aandacht voor de inhoud van het oude Louvre als model voor de nationale musea (Dominique Vivant-Denon : l’oeil de Napoléon. Catalogusnummer 185 is gewijd aan de inrichting van ‘Galerie du Louvre’).

Zie ook de beschrijving in de selectielijst van aanwinsten oktober 2019.

Galerie du Louvre, représentée par des gravures à l’eau-forte exécutées par Mme Maria Cosway / avec une description historique et critique de chaque tableau qui compose cette superbe collection et un abrégé biographique de la vie de chaque peintre, par J. Griffiths
Paris, Imprimé pour l’auteur, 1802. .. pagina’s, .. bladen platen : kleurenillustraties ; 72 cm.