De collectie van Research Services groeit nog altijd. De aanvankelijk bescheiden negentiende-eeuwse handbibliotheek is uitgegroeid naar ca. 450.000 boeken. Iedere maand maakt Research Services de nieuwe aanwinsten van de bibliotheekcollectie bekend. Conservator Bibliotheekcollecties Geert-Jan Koot presenteert een in het oog springende verwerving.

In november 2019 werd de omvangrijke verzameling perspectiefboeken van Thomas Vroom geveild bij Pierre Bergé in Parijs. De uitgebreide en rijk geïllustreerde veilingcatalogus in twee delen kreeg als titel Une histoire de perspective (premier partie ; seconde partie). Inderdaad vertegenwoordigde deze magnifieke collectie de complete geschiedenis van het perspectief. Het Rijksmuseum verwierf uit deze collectie vijf lots met elf boeken die worden voorgesteld in de selectielijst van aanwinsten maart 2020.

Perspectiefboeken zijn bedoeld om aankomende schilders te onderwijzen in het lineair perspectief, met andere woorden om de afmetingen van objecten in de juiste verhoudingen weer te geven met de geometrische techniek. Dit wordt bereikt volgens een optische regel die bepaalt dat de objecten vanuit een vast gezichtspunt op een bepaald moment worden gezien. Perspectief stelt ons in staat ooggetuige te zijn van wat de schilder in werkelijkheid of in zijn verbeelding waarneemt. Bovendien vormt het perspectief de grondslag van de realistische weergave. De ontwikkeling van het perspectief vangt aan in Italiaanse Renaissance van de 15de eeuw bij Brunelleschi, Alberti en Piero della Francesca. De theorievorming kreeg zijn neerslag in de eerste perspectiefboeken van Guidobaldo del Monte en Simon Stevin in de 16de eeuw. In de volgende eeuw ontstaan verschillende elkaar bestrijdende opvattingen met als belangrijkste vertegenwoordigers Abraham Bosse, Curabelle en Jean Dubreuil. De technische aard van de aangevoerde argumenten zal bij de meeste beoefenaars geen weerklank hebben gekregen. In de 18de eeuw beïnvloedde de wiskunde en de natuurwetenschappen de werken van Willem Jacob ‘s Gravesande in Nederland, Humphrey Ditton en Brook Taylor in Engeland, en van Johannes Heinrich Lambert uit de Elzas. Hiervan was het werk van Brook Taylor zeker het meest vertaald en gereproduceerd, onder meer door William Kirby en Edward Edwards.

De invloedrijke werken van Dubreuil, La perspective pratiqve, necessaire a tovs peintres, gravevrs, scvlptevrs, architectes, orfevres, brodevrs, tapissiers, et autres que se meslent de desseigner, en van ’s Gravesande, Essai de perspective, maken deel uit van de verwervingen uit de collectie perspectiefboeken van Thomas Vroom. Hoewel in de titels of in de inleidingen van deze boeken nadrukkelijk wordt aangegeven dat kunstenaars de doelgroep vormen, kan worden betwijfeld of veel schilders en tekenaars in de 17de en begin 18de eeuw deze vaak kostbare werken in hun bezit hebben gehad. De meeste op de veiling Vroom aangekochte boeken zijn leerboeken en praktische handboeken met elementaire verhandelingen uit de 19de eeuw, geschreven door kunstenaars voor leerlingen aan kunstacademies en tekenscholen, zoals de omvangrijke uitwerking van Brook Taylors theorieën door Edward Edwards in A practical treatise of perspective, on the principles of Dr. Brook Taylor uit 1803. In deze periode komen perspectiefboeken onder handbereik door de toename van de productie en de verspreiding vanwege daling van de kosten en hogere inkomsten van de kunstenaars. Maar ook openbare bibliotheken kwamen in zwang. Op het titelblad van An easy and familiar treatise on the art of drawing in perspective : calculated for young students, and to be acquired without a tutor staat vermeld dat het boek door de auteur Elias Taylor is uitgegeven ten behoeve van zijn uitleenbibliotheek in Brighton.

Zie voor de bespreking van de afzonderlijke perspectiefboeken uit de collectie Thomas Vroom de selectie van aanwinsten maart 2020