Door Joëlle Daems, Informatiespecialist Studie- en Leeszaal

Sport en de Studiezaal hebben misschien wel veel meer met elkaar gemeen dan je in eerste instantie zou denken. Afgelopen week stond sport centraal in de Research Library, want conservator Pieter Roelofs was te zien in het programma De Avondetappe van de NOS. Dit programma staat in het teken van de Tour de France. Roelofs toonde schetsen uit de collectie van het Rijksmuseum gemaakt door kunstenaar Leo Gestel (1881-1941) en verwees naar de bekende historicus Johan Huizinga (1872-1945). 

Cultuur kan gezien worden als een uiting van de spelende mens – homo ludens – een begrip geïntroduceerd door Johan Huizinga. Hij ziet de mens als een spelend wezen en spel als een noodzakelijk onderdeel voor het voortbrengen van cultuur. In de collectie van het Rijksmuseum bevinden zich zowel vroege drukken van Johan Huizinga’s boeken zoals Herfsttij der Middeleeuwen (1919),  Erasmus (1925) en Nederland’s beschaving in de zeventiende eeuw (1941), als recente uitgaven. Bovendien kun je in de Rijksmuseum collectie brieven en tekeningen van Huizinga vinden. Maar wat is dan de relatie tussen deze boeken in de Research Library en sport?

Pieter Roelofs verbindt de spelende mens van Johan Huizinga – en dus cultuur – met de schoonheid en heroïek van een wielerwedstrijd. Hij benoemt de kracht van de sporters die het onmogelijke mogelijk kunnen maken. De beschouwers die graag een glimp van de snelle renners willen opvangen en de scherpe blik die zij daarvoor nodig hebben. 

Kunstenaar Leo Gestel had ook deze scherpe blik. Bovendien was hij een echte wielerliefhebber. Roelofs toont in De Avondetappe pagina’s uit een schetsboek waarin Gestel een wielerwedstrijd vastlegt. Over de hoofden en ruggen van het publiek kijkt hij naar de wielerbaan. Met potlood probeert hij het voortrazende peloton vast te leggen. Hij maakt de beweging, snelheid en spanning voelbaar. In de collectie van het Rijksmuseum bevinden zich veel werken van Gestel. Hij staat bekend om zijn moderne en gevarieerde werk; zo liet hij zich onder andere inspireren door het fauvisme, kubisme en expressionisme. De tekeningen, prenten en boeken van Leo Gestel en Johan Huizinga kun je bekijken in de Research Library.  

Zowel voor sportliefhebbers als sportvermijders is het deze zomer goed vertoeven in de koele, stille Research Library: vraag bijvoorbeeld eens een boek aan van Johan Huizinga en bekijk het in combinatie met een tekening van Leo Gestel, met of zonder Tour de France. Wil je meer Tussen Kunst en Koers met Pieter Roelofs? Kijk dan komende weken naar De Avondetappe.