Door Joëlle Daems, Informatiespecialist Studie- en Leeszaal

Het was niet te missen: onder andere de BBC, CNN, en vele Nederlandse en internationale kranten besteedden er aandacht aan. Het Rijksprentenkabinet verwierf, met steun van het Waller-Fonds, een 200 jaar oud condoom. Het object is vermoedelijk gemaakt van de blindedarm van een schaap en voorzien van een erotische ets van een non met drie geestelijken. De non zit met gespreide benen voor de geestelijken en wijst met haar vinger naar een van hen. De mannen houden hun rokken omhoog en tonen hun opwinding. De woorden Voilà mon choix (Dit is mijn keuze) maken het tot een parodie op zowel het oordeel van Paris, een bekend thema uit de Griekse mythologie waarin Paris moet kiezen tussen drie godinnen, als op het celibaat. Onderzoek met uv-licht doet vermoeden dat het object eerder een luxe bordeelsouvenir was dan een daadwerkelijk gebruikt condoom.

Tot en met 30 november 2025 is het object te zien, samen met andere erotische gravures en etsen uit dezelfde periode, in het 19e-eeuwse prentenkabinet, op dezelfde verdieping als de ingang van de Rijksmuseum Research Library.

Onze afdeling Research Services is verantwoordelijk voor alle data en informatie over de Rijksmuseumcollectie en de organisatie. Maar wat is eigenlijk onze rol bij een verwerving als deze, die bovendien veel media-aandacht krijgt?

Voor de schermen beantwoorden onze medewerkers directe vragen van bezoekers, zoals waar het object te zien is en of er literatuur over beschikbaar is. Ook achter de schermen waren we actief. Zo leidde deze verwerving ertoe dat onze informatiespecialisten van de subafdeling Collectie Informatie & Archief de objectnaam condoom moesten toevoegen aan het collectiemanagementsysteem Axiell Collections, omdat die term tot dan toe nog niet in het systeem voorkwam.

In november vorig jaar presenteerde onze afdeling bovendien het nieuwe Informatie- en Databeleid. Dankzij het beleid zullen de informatie en data over dit bijzondere object zoveel mogelijk zonder beperkingen beschikbaar komen via onze website Collectie Online. De rechtenvrije afbeelding van het condoom werd bijvoorbeeld veelvuldig hergebruikt in verschillende nieuwsmedia.

Ondertussen merkten de informatiespecialisten van de Studie- en Leeszaal ook dat het object veel media-aandacht kreeg. Aangezien zij verantwoordelijk zijn voor het beantwoorden van vragen over de Rijksmuseumcollectie, ontvingen zij dagelijks meerdere verzoeken: over beschikbare literatuur en catalogi, de conservering van het object, vergelijkbare gravures en over auteursrechten.

Zo draagt de afdeling Research Services op alle fronten bij aan een bijzondere verwerving als deze, om mensen te verbinden met kunst en geschiedenis. Heb je vragen over deze verwerving? Je kunt ons bereiken via dit formulier.