Tijdens het internationale LIBER-congres – het jaarlijkse evenement van de Vereniging van Europese Onderzoeksbibliotheken (LIBER) – stond één vraag centraal: hoe blijven bibliotheken en erfgoedinstellingen relevant in een snel veranderende wereld? Door intensief samen te werken en technologie in te zetten, was de conclusie. Tussen onderwerpen als AI, Open Science en digitale duurzaamheid bepleitte onder meer het Rijksmuseum het belang van samenwerking, en de meerwaarde om bibliotheken, archieven en musea nauwer in relatie tot elkaar te bekijken.

Op het LIBER-congres vertelden Saskia Scheltjens (hoofd Research Services) en Coen Wilders (hoofd Collectie Informatie en Archief binnen Research Services) hoe het Rijksmuseum intern al bijna een decennium de nauwe samenwerking tussen de kunsthistorische bibliotheek, het museumarchief en de informatie- en dataspecialisten rond de museumcollectie stimuleert. Door deze verschillende kennisdomeinen met elkaar te verbinden binnen één afdeling, ontstaat een samenhangender en betekenisvoller beeld van het erfgoed. Dit pleidooi voor een geïntegreerde aanpak werd op het congres beloond met de innovatieprijs. Onderaan deze blogpost wordt de presentatie van Saskia en Coen gedeeld.

Wat betekent dat in de praktijk?

Het Rijksmuseum werkt al enkele jaren aan het integreren van informatie en data uit de bibliotheek, het archief en de museumcollectie. Die samenwerking gebeurt binnen de afdeling Research Services, waar collega’s uit verschillende disciplines dagelijks zoeken naar manieren om kennis, informatie en data over de collectie beter te verbinden – en vervolgens te delen.

Een concreet resultaat is de collectiewebsite van het museum. Daar zijn nu al afbeeldingen, objectinformatie en bibliotheekverwijzingen te vinden. Binnenkort komt daar ook archiefmateriaal bij zoals oude publicaties en brieven. Op termijn volgen onderzoeksdata, bijvoorbeeld technische analyses van kunstwerken. En wordt de collectie ook verbonden met externe collecties. Alles om meer lagen toe te voegen aan de verhalen achter de collectie.

Waarom dit belangrijk is

Een schilderij vertelt niet alleen een visueel verhaal, maar heeft ook een geschiedenis en een context. Door informatie en data uit verschillende bronnen met elkaar te verbinden, ontstaat een vollediger beeld; niet alleen voor onderzoekers, maar juist ook voor het brede publiek. Denk aan vragen over herkomst van objecten. Juist daar is samenwerking tussen bibliotheek, archief en museum van grote waarde.

Samenwerking tussen bibliotheken, archieven en musea draait niet alleen om techniek of systemen, maar vooral om het delen van expertise. Alles draagt bij aan hoe een object begrepen kan worden en hoe het past binnen een bredere context. Door die kennisbronnen te verbinden, ontstaat ruimte voor nieuwe perspectieven.

En nu verder

In de presentatie betoogden Saskia en Coen dat er nog veel werk aan de winkel is. Het Rijksmuseum blijft de komende jaren werken aan het verder ontsluiten van informatie en data van onze kunstbibliotheek, het archief en het museum, steeds opener, steeds samenhangender. Met als uiteindelijk doel mensen te blijven verbinden met kunst en geschiedenis.

Converge or Die: The LAM Perspective Unlocks the Societal Impact of Collections as Data

Saskia Scheltjens and Coen Wilders, Rijksmuseum, The Netherlands 

Read the full abstract (Presentation 13.3)

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe blogposts? Abonneer je op onze blog!