In de rubriek Ex Libris vertelt een medewerker van het Rijksmuseum over zijn of haar favoriete werk uit de bibliotheekcollectie. Deze keer is het woord aan Justus Schokkenbroek, conservator in opleiding bij het Rijksprentenkabinet.

Mijn naam is Justus Schokkenbroek en ik onderzoek Italiaanse (maar ook Nederlandse en Vlaamse) tekeningen als onderdeel van mijn stage bij het Rijksprentenkabinet van het Rijksmuseum. Tegelijkertijd zit ik in het laatste jaar van de Research Master kunstgeschiedenis bij de Universiteit van Amsterdam. De Studiezaal is in een heel korte tijd mijn vaste werkplek geworden. Dit niet alleen omdat het handig is om alle boeken op één plek te hebben en om de tekeningen in alle rust te kunnen bekijken, maar omdat de collegae van de afdeling Studie- en Leeszaal reuze gezellig zijn. Het boek dat ik vrijwel elke dag raadpleeg is Drawing and Painting in the Italian Renaissance Workshop: Theory and Practice, 1300-1600, geschreven door Carmen C. Bambach. Dit boek bevat vrijwel alle informatie omtrent het gebruik van tekeningen in Italië in de periode van de renaissance en is dus van enorme relevantie voor mijn onderzoek. 

De tekeningen die ik onderzoek zijn overblijfselen van de werk- en denkprocessen van belangrijke kunstenaars uit de kunstgeschiedenis, met name Michelangelo, Rafaël, Lorenzo di Credi, Correggio en Parmigianino. Door tekeningen te bestuderen kunnen we dichter bij de gedachten van de kunstenaar komen en zo bij de essentie van het kunstenaarschap. Italiaanse tekeningen nemen een bijzondere plek in binnen de collectie van het Rijksmuseum: een groot aantal is door I. Q. van Regteren Altena na zijn dood in 1981 nagelaten, waardoor de Italiaanse collectie een grote impuls kreeg. Er is toen in het Rijksprentenkabinet ook een tentoonstelling georganiseerd waarbij de Italianen werden getoond.

De belangstelling voor Italiaanse tekeningen is niet heel aanwezig. Dit gaat samen met het feit dat de collectie van werken op papier in het algemeen minder bekend is bij het grotere publiek vanwege de fragiliteit van de objecten, waardoor ze niet vaak en lang tentoongesteld kunnen worden. Toch is de collectie werken op papier de grootste binnen het Rijksmuseum, waardoor deze van wezenlijk belang is. Ik hoop dat het onderzoek dat ik hier verricht en de nieuwe informatie die naar boven komt voor een wedergeboorte, een renaissance, zorgt betreffende de waardering voor onze rijke collectie. 

Het boek is op aanvraag te raadplegen in de Research Library. Meer informatie vind je in de bibliotheekcatalogus: Carmen C. Bambach. Drawing and Painting in the Italian Renaissance Workshop: Theory and Practice, 1300-1600 (Cambridge, 1999).