Het Rijksmuseumarchief over de periode 1946–1995 is officieel overgedragen aan het Noord-Hollands Archief (NHA). Op 17 augustus 2026 werd de overdracht feestelijk bekrachtigd tijdens een bijeenkomst bij het NHA in Haarlem. Het NHA beschouwt het Rijksmuseumarchief als een van de ‘parels’ van zijn collectie – het is een van de meest geraadpleegde archieven.

Een waardevolle bron voor iedereen
Tot de verzelfstandiging in 1995 was het Rijksmuseum een overheidsinstantie. Het archief uit die periode valt daarom onder de Archiefwet. Die bepaalt onder meer dat archiefstukken die blijvend bewaard moeten worden na verloop van tijd worden overgebracht naar een officiële archiefbewaarplaats. Daar worden ze zorgvuldig bewaard en, voor zover er geen beperkingen gelden, toegankelijk voor onderzoekers en andere geïnteresseerden.
Aan de overdracht ging veel werk vooraf. De archiefmedewerkers van het Rijksmuseum hebben de vele dossiers gecontroleerd, geordend en waar nodig opnieuw verpakt in zuurvrije omslagen en archiefdozen. Die zorgvuldige voorbereiding was nodig om ervoor te zorgen dat de stukken duurzaam bewaard én goed teruggevonden kunnen worden
En er valt genoeg te ontdekken in het nu overgedragen archief. Zo vind je er het onderzoek ‘Queuen voor de Nachtwacht’ uit 1978, over bezoekersaantallen en -ervaringen. Er zijn stukken over vroege educatieve initiatieven als de Rijksmuseumkunstkoffer en experimentele Kijkroutes. Ook is er informatie over voorwerpen van de expeditie van Willem Barentsz. En er zijn schriftjes waarin werd bijgehouden welke kunstwerken in de jaren vijftig en zestig in de verschillende museumzalen stonden. Om maar enkele voorbeelden te noemen.

De inventaris van het Rijksmuseumarchief over de periode 1946–1995 is te raadplegen op de website van het NHA. Zie hier de inventaris, die een overzicht geeft van de dossiers die in te zien zijn. Openbare stukken kunnen via scannen op verzoek worden aangevraagd en digitaal worden toegestuurd. Veel mensen maken gebruik van deze dienst van het NHA. Ook het eerder overgedragen Rijksmuseumarchief over de periode 1807–1945 kan via de website van het NHA worden geraadpleegd. Bekijk hier de inventaris van dit archief.
Zorgvuldig omgaan met gevoelige informatie
Niet alle informatie uit het archief wordt echter automatisch openbaar of online beschikbaar. Voorafgaand aan de overdracht hebben het Rijksmuseum en het NHA uitgebreid onderzocht welke stukken toegankelijk kunnen worden gemaakt. Daarbij is onder meer gekeken naar de Archiefwet, privacyregels en het auteursrecht.
Sommige gevoelige stukken blijven daarom voorlopig beperkt openbaar. Andere stukken kunnen wel worden ingezien in de studiezaal van het NHA, maar worden niet digitaal beschikbaar gesteld.
Ook bij ‘Scannen op verzoek’ vindt altijd een extra controle plaats. Een medewerker van het NHA beoordeelt bijvoorbeeld of een dossier gevoelige persoonsgegevens bevat. Als dat het geval is, wordt het niet digitaal verstrekt. Deze zorgvuldige omgang met informatie was voor de directie van het Rijksmuseum een belangrijke voorwaarde voor de overdracht.
Geef een reactie