Aanwinst: Venetiaans patroonboekje voor borduurwerk uit 1584

De collectie van Research Services groeit nog altijd. De aanvankelijk bescheiden negentiende-eeuwse handbibliotheek is uitgegroeid naar ca. 450.000 boeken. Iedere maand maakt Research Services de nieuwe aanwinsten van de bibliotheekcollectie bekend. Conservator Bibliotheekcollecties Geert-Jan Koot presenteert een in het oog springende verwerving.

Borduren was een dagelijkse creatieve activiteit van rijke vrouwen in de zestiende en zeventiende eeuw. Kleding, huishoudelijke voorwerpen en boekomslagen werden allemaal geborduurd. Veel vrouwen legden zich toe op rijke en extravagante ontwerpen. In sommige gezinnen waar de vrouwen het werk niet zelf konden of wilden doen, werden professionele borduursters ingezet. De meest gebruikelijke manier om een ontwerp te verkrijgen was via patroonboeken. Het oudst bekende exemplaar, Furm oder modelbüchlein werd gepubliceerd door Johann Schonsperger in 1523 in Duitsland. Andere uitgevers volgden in heel Europa, vooral in Frankrijk en Italië. Tussen 1523-1700 werden meer dan 150 patroonboeken gepubliceerd. Hoewel het grote aantal titels op een breed scala aan verschillende patronen lijkt te wijzen, was plagiaat wijdverbreid en verschijnen dezelfde ontwerpen keer op keer in heel Europa. Soms hadden uitgevers nieuwe houtblokken laten snijden met kleine versieringen, maar vaak waren ze een directe kopie. De meeste patroonboeken bevatten secties over kant en knipwerk en borduurwerk en waren gemakkelijk te hanteren door het kleine formaat. De patronen waren voornamelijk floraal of geometrisch, vaak bedoeld als randversieringen of bordures, maar soms werden hele scènes getekend, zoals de decoratieve patronen en jachtscènes hieronder afgebeeld.

Vera 12

Deze patroonboekjes werden vaak om praktische redenen uiteen genomen waardoor een compleet exemplaar hoogst zeldzaam is. Het verworven exemplaar La vera perfettione del disegno is samengesteld en uitgegeven door de van oorsprong Duitse uitgever Johannes Ostaus in 1584. Hij was werkzaam in Venetië onder de naam Giovanni Ostaus. Het is de vierde editie van het oorspronkelijk in 1557 uitgegeven boekje. De populariteit valt af te meten aan de diverse herdrukken in de zestiende eeuw. Bijzonder detail is dat de originele kalfslederen band uit de zestiende eeuw versierd met blindstempels nog grotendeels bewaard is gebleven.

Vera perfettione1

In de selectielijst van aanwinsten in februari 2020 wordt nader op de inhoud ingegaan.

La vera perfettione del disegno : di uarie sorti di ricami, & di curire ogni sorte di punti à fogliami, punti tagliati, punti à fili, & rimessi, punti incrociati, punti à stuora, & ogn’altra arte, che dia opera à disegni / fatto per Giovanni Ostaus
In Venetia : Presso gl’ Heredi di Luigi Valuassori, e Gio. Domenico Micheli, al segno dell’ Hippogriffo, 1584. 1 deel : 4 pagina’s (1 houtsnede op A2V), 73 pagina’s platen (genummerd VII-LXXIX) ; 15 x 21 cm.

Geef een reactie

Ontdek meer van The Art of Information

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder